زخم بستر (bedsore) یا زخم فشاری ضایعه ای است که دراثر فشار طولانی مدت بر پوست و لایه های زیرین آن ایجاد می گیرد. هنگامی که قسمتی از بدن در طولانی مدت تحت فشار قرار می گیرد در اثر فشار وارده، مویرگ های ریز تغذیه کننده پوست و لایه های زیر آن بسته شده و در نتیجه خون کافی به بافت نمی رسد. کاهش اکسیژن رسانی به بافت پوست سبب مرگ سلولی و به اضطلاح نکروز پوست می شود و زخم بستر را ایجاد می کند. عوامل دیگری مانند اصطکاک و کشش پوست نیز با بستن عروق باعث ایجاد زخم بستر می شوند.
عوامل مستعد کننده زخم بستر
１. بی تحرکی
２. رطوبت بالای پوست (تعریق) و یا پوست بسیار خشک
３. کاهش سطح هشیاری فرد
４. سن بالا ( بعلت کاهش قابلیت ترمیم پوست و همچنین تغییر در ساختار پوست)
５. کاهش حس لامسه ( مانند بیماران با ضایعات نخاعی که قادر به تشخیص فشار بر روی اعضای بدن نیستند)
６. گچ گیری و یا سایر وسایل ارتوپدی
７. تغذیه نامناسب( کاهش دریافت کالری و مواد مغذی موجب کاهش قدرت ترمیم پوست می شود)
８. سیگار کشیدن ( باعث کاهش جریان خون به پوست می شود)
９. اختلالات عروقی مانند بیماران دیابتی
پیشگیری از ابتلا به زخم بستر
- بررسی مرتب پوست بیمارانی که مدت زیادی در بستر می خوابند.
- پیشگیری از تماس پوست با مایعات بدن مانند ادرار( پوست با استفاده از پاک کنده های ملایم شسته شده و با حوله کاملا خشک شود).
- تغییر وضعیت مداوم بدن( بدن به مدت طولانی در یک وضعیت باقی نماند).
- حداقل یک ساعت یکبار وضعیت خوابیدن تغییر کند.
- بالای سر تخت بیمار نباید بیش از سی درجه بالا آورد شود(به دلیل سرخوردن و آسیب پوست).
- موقع حمام کردن بیمار را به ملایمی بشویید و از ساییدن و محکم شستن پوست خودداری نمایید.
- تغذیه در درمان و پیشگیری از زخم بستر خصوصا بیماران سالمند بسیار اهمیت دارد. کالری، پروتئین، ویتامین، مواد معدنی و آب باید به اندازه کافی به بدن رسانده شود.
- هنگام قرار گرفتن به پهلو باید از خوابیدن مستقیم روی استخوان ران پرهیز کرد. وضعیت دراز کشیدن با زاویه ۳۰ درجه بهترین موقعیت را ایجاد می کند.
- بیماری که از ویلچر استفاده می کند باید هر 15 دقیقه خودش و هر یکساعت با کمک دیگری وضعیت خود در ویلچر را تغییر دهد.
- بیمار را روی تخت نکشید.
- بالشتک هایی را از زیر آرنج بیمار قرار دهید تا فشارهای مالشی بر آرنج کاهش یابد.
- درد بیمار را با استفاده از مسکن مناسب کنترل کنید تا درد مانع از حرکت دادن اندام ها نشود.
- از وسایل کاهنده فشار مثل تشک مواج و محافظ آرنج و پاشنه استفاده شود.
- ماساژ پوست به خونرسانی پوست کمک بسیاری می کند.
- بجنس ملحفه ها از الیاف طبیعی باشد که ایجاد حساسیت نکند.
شما میتوانید با استفاده از سامانه طبینجا بصورت آنلاین از پزشک متخصص ما نوبت بگیرید.