بیماری های التهابی روده تحت اصطلاح پزشکی IBD یا inflammatory bowel disease به سه دسته تقسیم بندی می شوند :
- کرون
- کولیت اولسرو
- کولیت نامعین
شایعترین زمان شروع بیماری های التهابی روده در دوران قبل از نوجوانی ، جوانی و اوایل بزرگسالی است. توزیع در دو گروه سنی با شروع زودرس زمان شروع در 10 الی 20 سالگی و پیک کوچکتر در 50 الی 80 سالگی نشان داده شده است.
علل و عوامل موثر در بروز بیماری های التهابی روده
1. عوامل ژنتیکی :
مسایل زیر از منشا ژنتیکی بیماری حمایت میکند:
خطر بروز بیماری های التهابی روده در اعضای خانواده فرد مبتلا بیشتر است و کودکی که هر دو والدش به بیماری های التهابی روده مبتلا هستند بالای 35 درصد شانس ابتلا به بیماری را دارد. خویشاوندان بیمار مبتلا به کولیت اولسرو خطر بیشتری برای ابتلا به کولیت اولسرو در قیاس با بیماری کرون دارند در حالی که خویشاوندان بیمار مبتلا به کرون در معرض خطر ابتلا به این اختلالند. خطر بروز بیماری های التهابی روده در خویشاوندان بیمار مبتلا به کرون تا حدی بالاتر از بیماران مبتلا به کولیت اولسرو است. دوقلوهای مونوزیگوت (تک تخمکی) شانس بیشتری در مقایسه با دی زیگوت ها (دو تخمکی) جهت ابتلا به بیماری های التهابی روده دارند. اختلالات ژنتیکی که با بیماری های التهابی روده همراه بوده اند شامل ترنر، هرمانسکی پودلاک، بیماری ذخیره گلیکوژن تیپ 1 بی و نقایص ایمنی می باشند.
2. عوامل محیطی :
عوامل محیطی اهمیت دارند و به نظر می رسد اختلاف میان دوقلوها و تغییر در خطر میان یک نژاد در شرایط جغرافیایی گوناگون را توجیه نمایند. مسایل زیر از اهمیت عوامل محیطی در پیدایش بیماری های التهابی روده حمایت می کنند. چندین عامل محیطی به عنوان پاتوژنز بیماری های التهابی روده شناخته شده که هیچ کدام به اندازه میکروب های معده مهم نیستند. افزایش چندین برابر بروز بیماری های التهابی روده در افراد مختلف به همین تغییر میکروبی نسبت داده می شود. شواهد همراهی بین بیماری های التهابی روده و اقامت یا مهاجرت به کشورهای صنعتی با رژیم غربی، افزایش استفاده از انتی بیوتیک در سنین پایین تر، افزایش میزان واکسیناسیون و مواجهه کمتر با میکروب در سنین پایین را نشان می دهد. کشیدن سیگار از عوامل خطر در بیماری کرون می باشد اما برعکس برای کولیت اولسرو اثر حفاظتی دارد.
افتراق میان کولیت اولسرو و کرون
افتراق کولیت اولسرو از بیماری کرون بر اساس تظاهرات بالینی و یافته های رادیولوژی ، اندوسکوپی و بافت شناسی است.
کولیت اولسرو مزمن
کولیت اولسرو اختلال التهابی مزمن محدود به کولون یا روده بزرگ بوده و دستگاه گوارش فوقانی(دهان ،معده و روده باریک) را درگیر نمیکند. بیماری معمولا از رکتوم (انتهای روده بزرگ) اغاز شده و به فاصله متغییری به سمت بالاتر گسترش می یابد.
علایم بالینی کولیت اولسرو
وجود خون، موکوس و چرک به همراه اسهال تظاهر ویژه کولیت اولسرو است. نشانه هایی از قبیل دل پیچه، فوریت در دفع، درد شکمی کرامپی و پیچنده بخصوص با دفع و دفع شبانه شایع است. آزمایش بخش مهمی از تشخیص می باشد و زمانی که نشانه های کودک برای 1 تا 2 هفته است افتراق بین التهاب عفونی روده از کولیت اولسرو مشکل است.
عوامل منجر به عود بیماری
عفونت ها می توانند شعله ور شدن بیماری را تقلید کرده یا واقعا عامل برانگیزاننده عود باشند. استفاده از داروهای ضد دردهای غیر استروییدی مثل بروفن را برخی عامل عود بیماری دانسته اند.
کولیت اولسرو و سرطان
عموما معتقدند که خطر کانسر کولون بعد از 8 الی 10 سال از بیماری شروع به افزایش کرده و سپس می تواند 1 درصد در سال بیشتر شود.
درمان کولیت اولسرو
1. درمان طبی
درمان دارویی برای کولیت اولسرو وجود ندارد و هدف از درمان کنترل نشانه ها و کاهش خطر عود و کاهش تجویز کورتون است.
دارو درمانی شامل امینوسالیسسلات ها (سولفاسالازین و مزالازین)، پروبیوتیک ها و کورتون است.
2. جراحی
برداشتن کولون درگیر یا به اصطلاح کولکتومی برای بیماری مقاوم، عوارض درمان و بیماری برق اسایی که به اقدامات طبی پاسخ نمی دهد انجام می شود.
بیماری کرون:
بیماری کرون اختلال التهابی مزمن روده است که هر جایی از دستگاه گوارش از دهان تا مقعد را گرفتار می نماید.
علایم بالینی بیماری های التهابی روده در کودکان
علایم با توجه به محل درگیری متفاوت است. در صورت گرفتاری روده ها اسهال، خونریزی و دل دردهای کرامپی شکم از علایم این بیماری است. گرفتاری معده با درد زیر جناغ و استفراغ مکرر همراه است. نشانه ها و علایم سیستمیک مثل تب، کسالت و خستگی در بیماری کرون شایع تر از کولیت اولسرو است.
درمان بیماری کرون
هدف از درمان تسکین علایم و جلوگیری از عوارض التهابی بیماری، پیشگیری از عود و کاهش مصرف کورتون است. بیماری زودرس با کورتون و میزان کمی داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی درمان می شود. جراحی درمان انتخابی بیماری محدود روده کوچ یا بزرگی لست که به درمان طبی جواب نمی دهند. از موارد دیگر نیاز به جراحی سوراخ شدن روده، تنگی و انسداد علامت دار روده ها و خونریزی مقاوم است. عود پس از برداشت روده زیاد است.
شما میتوانید با استفاده از سامانه طبینجا بصورت آنلاین از متخصص کودکان ما نوبت بگیرید.