خلط خونی و درمان آن

دلایل بروز خلط خونی

خلط  یا سرفه همراه با خونریزی در اصطلاح پزشکی «هموپتزی» گفته می‌شود؛ با وجود این که سرفه خونی ممکن است در نگاه اول ترسناک بنظر برسد، اما اغلب مسئله نگران‌کننده‌ای نیست؛ به ویژه اگر فرد جوان یا سالم باشد. درمتن پیش رو قصد داریم شما را با دلایل خلط خونی و درمان آن آشنا کنیم.

در این مقاله خواهید خواند:

• منشا خون در خلط ازکجاست؟
• دلایل و علائم دفع خون از طریق خلط
• چه زمانی لازم است به پزشک مراجعه کنیم؟
• علت خلط خونی چگونه تشخیص داده می‌شود؟
• خلط خونی چگونه درمان می‌شود؟

خلط خونی در بسیاری از بیماری‌های تنفسی شایع است؛ ازجمله می‌توان به عفونت سیستم تنفسی فوقانی، آسم و برونشیت اشاره کرد. با این وجود در صورتی که مقدار دفع خون زیاد باشد و یا به دفعات تکرار شود، می‌تواند علامتی از یک مشکل زمینه‌ای جدی باشد.

منشا خون در خلط ازکجاست؟

عوامل مختلفی هستند که می‌توانند منجر به دفع خون از خلط شوند؛ علاوه بر این خون می‌تواند از مناطق مختلفی از بدن منشا بگیرد. با این حال منشا اصلی خون دفع‌شده از خلط اغلب ریه‌ها هستند؛ با این حال وجود منشا آن می‌تواند از سیستم گوارشی هم باشد. درصورتی که منشا خون دفع‌شده از سیستم گوارشی باشد، هماتمز نامیده می‌شود.

• منشا ریوی

درصورتیکه خون روشن باشد و با مخاط مخلوط شده باشد، می‌تواند منشا ریوی داشته باشد. این خون می‌تواند علامتی از عفونت ریوی و یا سرفه مزمن باشد.

• منشا گوارشی

درصورتی که خون دفع‌شده تیره باشد و همراه با تکه‌های غذا باشد، می‌تواند منشا گوارشی داشته باشد. هماتمز می‌تواند علامتی از یک مشکل جدی باشد.

دلایل و علائم دفع خون از طریق خلط

ازجمله دلایل بروز هموپتزی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• برونشیت

برونشیت مزمن اغلب خودش را با سرفه خونی نشان می‌دهد؛ در این بیماری راه‌های هوایی به طور مزمن دچار التهاب می‌شوند و به دنبال آن فرد دچار سرفه و دفع خلط می‌شود.

• برونشکتازی

در این بیماری راه‌های هوایی گشاد می‌شوند. برونشکتازی خودش را با عفونت ریوی، خس‌خس سینه و خلط نشان می‌دهد.

• سرفه مزمن و یا طولانی

این مسئله می‌تواند باعث تحریک سیستم تنفسی فوقانی و بروز خلط خونی شود.

• خونریزی شدید بینی

عوامل مختلفی هستند که می‌توانند منجر به خونریزی از بینی شوند.

• مواد مخدر

برخی مواد مخدر مثل کوکائین که از طریق بینی مصرف می‌شوند می‌توانند منجر به آسیب سیستم تنفسی فوقانی و بروز خلط شوند.

• داروهای ضدانعقاد خون

این داروها از ایجاد لخته خون جلوگیری کرده و باعث رقیق شدن خون می‌شوند؛ از جمله داروهای ضدانعقاد می‌توان وارفارین را نام برد.

• بیماری مزمن انسدادی ریوی و یا

  COPD

این بیماری با انسداد مزمن راه‌های هوایی همراه است. COPD خودش را با تنگی نفس، سرفه مزمن، خس‌خس و خلط نشان می‌دهد. این بیماری در سنین بالا و در افراد سیگاری شایع‌تر است.

• پنومونی

پنومونی یا همان ذات‌الریه عفونت بافت ریوی است؛ عفونت تنفسی می‌تواند منجر به خلط خونی شود. این بیماری اغلب به دنبال عفونت باکتریایی رخ می‌دهد. مبتلایان به این بیماری علاوه بر سرفه خونی، دچار تب و لرز، درد قفسه سینه و یا تنگی نفس هم خواهند شد.

سایر دلایل:

• سرطان ریه
• بیماری سیستیک فیبروزیس یا CF
• سل
• بیماری تنگی دریچه‌ای قلبی

چه زمانی لازم است به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورتی که میزان خون دفع‌شده از راه سرفه شدید بود و یا دفعات آن زیاد بود، لازم است که به اورژانس مراجعه کنید.

درصورتی که خون دفع‌شده تیره بود و با تکه‌های غذا همراهی داشت، لازم است به اورژانس مراجعه کنید؛ این می‌تواند علامتی مهم از یک بیماری گوارشی جدی باشد. علاوه بر این درصورتی که همراه با خلط خونی هر یک از علائم زیر را داشتید، لازم است به پزشک مراجعه کنید:

• کاهش اشتها
• کاهش وزن ناخواسته
• دفع خون در ادرار یا مدفوع
• درد قفسه سینه، سرگیجه، تب
• بدتر شدن تنگی نفس

علت خلط خونی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص علت دفع خون از طریق سرفه پزشک ابتدا شرح‌حال شما را می‌گیرد و در قدم بعدی شما را معاینه می‌کند. در طول معاینه فیزیکی ممکن است پزشک از شما بخواهد سرفه کنید و به دنبال آن در دهان یا بینی به دنبال منشا خونریزی بگردد. علاوه بر این پزشک ممکن است برای بررسی بیشتر یک نمونه از خلط شما بگیرد.

در برخی موارد ممکن است تست‌های تشخیصی دیگری لازم شود؛ از جمله گرافی قفسه سینه، سی‌تی‌اسکن و برونکوسکوپی. طی برونکوسکوپی یک دوربین متصل به انتهای لوله وارد راه هوایی می‌شود.

خلط خونی چگونه درمان می‌شود؟

از جمله درمان‌های ممکن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استروئید یا کورتون: استروئیدها از جمله داروهای ضدالتهاب هستند؛ این داروها می‌توانند به رفع التهابی که منجر به خونریزی ریوی شده است، کمک کنند.
• آنتی بیوتیک: درصورتی که منشا خلط  عفونت ریوی و یا سل باشد، مصرف آنتی بیوتیک می‌تواند به درمان آن کمک کند.
• برونکوسکوپی: با کمک برونکوسکوپی پزشک می‌تواند یک دید مستقیم داشته باشد و منشا خونریزی را پیدا کند . برخی انواع برونکوسکوپ‌ها می‌توانند خونریزی را متوقف کنند؛ برخی دیگر می‌توانند لخته خون را از بین ببرند.
• آمبولیزه کردن: درصورتی که یک رگ اصلی مسئول خونریزی از طریق سرفه باشد، پزشک ممکن است شیوه آمبولیزاسیون را به شما پیشنهاد کند. طی این روش یک کاتتر به درون رگ اصلی وارد شده و منشا خونریزی یافت می‌شود.
• رادیوتراپی یا شیمی درمانی: درصورتی که خونریزی به دنبال سرطان رخ داده باشد، ممکن است این شیوه‌ها کمک‌کننده باشد.
• جراحی: پزشک ممکن است برای خارج کردن بافت سرطانی ریه توصیه به انجام جراحی کند؛ با این حال جراحی معمولا آخرین گزینه درمانی دردسترس است.

نکته پایانی

خلط  یا دفع خون از طریق سرفه، اغلب مسئله نگران‌کننده‌ای نیست؛ با این حال درصورتیکه فرد سابقه ابتلا به بیماری ریوی را دارد و یا سیگار مصرف می‌کند، نیاز به بررسی‌های بیشتری دارد.

عفونت ریوی، سایر مشکلات ریوی از قبیل سرطان و یا بیماری مزمن انسدادی ریه و نیز برخی مشکلات گوارشی می‌توانند سبب ایجاد خون در خلطه شوند. برخی دلایل خفیف بوده و به طورخودبخودی برطرف می‌شوند؛ در حالی که برخی دیگر جدی بوده و نیاز به مداخله پزشکی دارند.

درصورتی که دفع خون شدید باشد و یا به دفعات تکرار شود، لازم است که به پزشک مراجعه کنید.

شما می‌توانید با استفاده از سامانه آنلاین طبینجا از متخصص ریه ما مشاوره بگیرید.