تیک عصبی عبارت است از حرکات و صداهاي غیر منتظره، نامنظم، تکراري و غیر قابل کنترل ماهیچه هاي بدن که با حالات طبیعی فرد تفاوت دارد. به طور مثال فردي که تیک عصبی دارد ممکن است به طور سریع و مداوم و بدون آن که چیزي چشم او را تحریک کرده باشد، پلک بزند.
سن بروز تیک های عصبی
شروع تیک ها معمولا در کودکی آغاز می شود و سن بروز آن تقریبا 5 سالگی است. تیک هاي عصبی بیشتر در سر، صورت و گردن ظاهر می شوند و پرش پلک یکی از شایع ترین انواع تیک هاي عصبی می باشد.
انواع تیک عصبی
1.تیک گذرا
بروز یک یا چند نوع تیک مختلف به مدت حداقل یک ماه و حداکثر یک سال. سن شروع باید پیش از 18 سالگی باشد. در این نوع تیک، معمولا تیک حرکتی شایع تر از تیک صوتی است. اکثر تیک ها از نوع گذرا می باشند و معمولا بدون هیچ گونه درمانی از بین می روند. درمان این نوع تیک زمانی ضرورت می یابد که فعالیت هاي فرد را مختل کند و یا باعث افسردگی و یا اضطراب شدید شود.
2. تیک مزمن
براي تشخیص این نوع تیک، تیم فرد باید حداقل یکسال ادامه داشته باشد و پیش از 18 سالگی شروع شده باشد. این نوع تیک یا حرکتی است و یا صوتی است، هر دو با هم اتفاق نمی افتد. هرچه سن فرد در زمان شروع تیک کمتر باشد، احتمال بهبودي آن بیشتر است. در صورتی که تیک فرد بعد از 18 سالگی ادامه یابد، احتمال بهبود بدون درمان کم است.
3.اختلال تیک توره
شدیدترین نوع تیک است که براي تشخیص گذاري آن، فرد باید حداقل دو تیک حرکتی (لزوما همزمان نباید باشد) و حداقل یک تیک صوتی داشته باشد. شدت نشانگان توره در طول زمان ممکن است افزایش یا کاهش یابد. نشانگان آن در سنین 10 تا 12 سالگی به بیشترین شدت خود میرسد و با افزایش سن اغلب از شدت آن کاسته می شود.
دلایل تیک عصبی
ژنتیک و عوامل محیطی علت هاي اصلی تیک هاي عصبی هستند. زمانی که عامل ژنتیک قوي تر باشد حتی مقدار کمی فشارهاي عصبی بیرونی و محیطی کافی است تا تیک هاي عصبی خود را بروز دهد و اگر عامل ژنتیک ضعیف باشد فشارهاي محیطی قوي تري براي بروز لازم است. استرس و فضاي متشنج خانواده ها یکی از علل مهم تشدید این اختلال است.
درمان
اغلب تیک ها لزومی براي درمان ندارند زیرا معمولا خفیف بوده و بعد از مدت کوتاهی از بین می روند. درمان زمانی لازم میشود که در فعالیت هاي فرد اختلال ایجاد کند و یا مشکلات روحی به وجود آورد.
درمان رفتاري
- هوشیاري بیمار نسبت به تیک هاي خود و تنش و ناخشنودي ایجاد شده در بدنش پیش از آزاد کردن آن از طریق انجام تیک.
- آموزش بیمار براي انجام رفتار جایگزین به جاي تیک.
- ایجاد تغییرات در فعالیت هاي روزانه به طریقی که باعث کاهش تیک ها شود.
درمان دارویی
با انجام معاینه بالینی توسط پزشک داروهاي خاصی تجویز می شوند.
(DBS) تحریک عمقی مغز
آخرین راهکار براي بیمارانی است که به درمان هاي دارویی و رفتاري پاسخ نداده اند. در این روش، از طریق الکترودهایی که در مغز بیمار کاشته می شود، تحریک عصبی در بافت هاي عمقی مغز صورت می گیرد.
توصیه هایی به والدین
تنبیه کردن، دادزدن، توهین و تحقیر کردن و محروم کردن کودك از مزایا، همگی باعث تشدید استرس و در نهایت بیشتر شدن تیک کودك میگردد. نکته جالب توجه آن که حتی تشویق کودك براي کاهش تیک نیز باعث استرس و وارد شدن فشار به کودك می شود. والدین بدون توجه نشان دادن به تیک می توانند تلاش او را براي رفتار جایگزین تحسین کنند و انگیزه براي تلاش بیشتري به کودك بدهند.همچنین والدین نباید کودك را براي نمره و عملکرد بهتر تحت فشار بگذارند.
شما میتوانید با استفاده از سامانه طبینجا از متخصصین روانشناس ما نوبت بگیرید.