گلوکوکورتیکواستروئیدها (glucocorticosteroids) که به اختصار به آنها کورتیکواستروئید ها و گفته می شود، داروهائی هستند که مانند هورمون کورتیزول که بطور طبیعی در بدن ترشح می شود عمل می کنند. کورتیزول در پاسخ به استرس توسط غدد فوق کلیوی( adrenal) – که روی کلیه ها قرار دارند – ساخته شده و وارد جریان خون می شود. سپس با افزایش متابولیسم چربی، پروتئین ها و تحریک گلوکونيوژنز در کبد سطح قند خون را بالا می برد. دوز طبیعی کورتیزول که در بدن قرار دارد برای اعمال طبیعی بدن ضروریست اما داروهای کورتیکواستروئیدی دوز بالایی از کورتون ( که مانند هورمون کورتیزول عمل می کند) وارد بدن می کنند. دوز بالای کورتون سبب کاهش التهاب و تضعیف سیستم ایمنی می شود و در درمان بیماری های التهابی مانند آرتریت روماتوئید و بیماری های خود ایمنی کاربرد دارند. وقتی بدن بطور مزمن در معرض. کورتون بالا قرار می گیرد عوارض کورتون پدیدار می شوند. بسیاری از افراد کم و ببش با عوارض کورتون ها آشنایی دارند .
عوارض مصرف کورتون ها
- افزایش فشار خون
- تجمع و یا احتباس مایع در بدن و در نتیجه ورم دست ها و پاها و افزایش وزن بعلت به هم خوردن تعادل مایع و الکترولیت در بدن
- افزایش ترشح اسید معده و افزایش احتمال ابتلا به زخم معده( علایم شامل سوزش سر دل ، در معده وگاهی خونریزی از معده)
- افزایش فشار داخل چشم و در نتیجه احتمال ابتلا به گلوکوم یا آب سیاه
- تشدید بیماری دیابت با افزایش قند خون
- تغییرات در خلق و خوی و عصبی شدن
- کاهش کلسیم استخوان ها و پوکی استخوان
- افزایش احتمال نکروز( از بین رفتن) استخوان ها به ویژه نکروز سر استخوان ران
- سرکوب غده آدرنال( یعنی تولید کورتیزول در غده آدرنال کاهش یافته و در صورت قطع مصرف ناگهانی کورتون، فرد دچار علایم خطرناک ناشی از نبود کورتیزول می شود)
- نامنظمی عادت ماهیانه
- افزایش احتمال ابتلا به عفونت ها و بیماری هایی نظیر آبله مرغان، زونا و بیماری های قارچی
- کاهش رشد در کودکان
- دیر جوش خوردن زخم ها و نازکی پوست
- ضعف عضلانی
- افزایش رشد موی زاید در بدن خصوصا در ناحیه صورت
- پارگی تاندون ها
- افزایش احتمال بروز کاتاراکت یا آب مروارید
- افزایش احتمال سکته های قلبی
استفاده خود سرانه از کورتون
در سالهای اخیر استفاده خودسرانه از کورتون ها بسیار افزایش یافته است و این دارو بهمراه سایر استروئید های آنابولیک به قیمت هایی گزاف جهت افزایش وزن بدن به بدنسازان فروخته می شود. گرچه مصرف کنندگان کورتون پس از مدتی دچار افزایش چشمگیر وزن بدن خواهند شد که برایشان بسیار رضایت بخش است اما این افزایش وزن کاذب بوده و در نتیجه تجمع آب در بدن است. کورتون نتها به بدنسازان کمکی نخواهد کرد بلکه بالعکس پروتئین عضلات را تخریب کرده و مانع حجم گیری عضلات می شود و ریسک پارگی تاندون ها حین ورزش بسیار افزایش می یابد. مصرف خودسرانه کورتون در کودکان مانع رشد طبیعی کودک می شود و ریسک ابتلا به عفونت های شدید را در آنها افزایش می دهد. در خانمهای سالمند و یائسه، مصرف خودسرانه کورتون ریسک ابتلا به فشارخون و پوکی استخوان را بسیار افزایش می دهد. از آنجا که کورتون های داروهایی بسیار حیاتی اما پر عارضه هستند مصرف آنها حتما باید توسط پزشک تجویز شود و با دوز دقیق و کنترل شده مصرف گردد.
شما میتوانید با استفاده از سامانه طبینجا بصورت آنلاین از پزشک متخصص ما نوبت بگیرید.