خلق و خوی هر انسان، در واقع احساس پایداری در وجود او هست که بر احساس، نگرش و برداشت او از محیط پیرامون و انسانهای اطرافش، اثر می گذارد. هیجان هم همچون خلق، بر درک انسان از محیط پیرامونش تاثیر می گذارد اما تفاوت آن با خلق در مدت زمان آن هست. خلق به مراتب احساسی پایدار تر نسبت به هیجان بوده، درحالی که هیجان معمولا گذرا هست. خلق انسان می تواند از شادی تا افسردگی، گستردگی طیف داشته باشد. یک فرد به طور نرمال، در پاسخ به وقایع پیرامونش میتواند خلق افسرده تا شاد را تجربه کند و میزان پاسخ دهی او متناسب با وقایع اطرافش هست. این به آن معنی هست که در شرایط ناراحت کننده، افسردگی او قابل کنترل خواهد بود و هیچ گاه برای مدت طولانی با زندگی روزمره او تداخل ایجاد نمیکند. به عبارتی در فرد نرمال کنترل و مدیریت خلق، کاملا در اختیار فرد هست. افرادی که دچار اختلالات خلقی هستند، دچار افراط و تفریط میشوند و توانایی کنترل ندارند.
اختلالات خلقی
به طور کلی دو دسته اختلالات خلقی وجود دارند. دسته اول افسردگی (ماژور و مینور) می باشد. این افراد احساس بیهودگی، عدم لذت از زندگی، تغییر الگوی خواب و خوراک و.. میشوند. گاهی اوقات افکار خودکشی هم در سر می پرورانند. دسته دوم اختلال دوقطبی هست. این افراد دچار نوسان در خلق هستند و در دوره هایی در فاز مانیا و شیدایی به سر می برند، گویی میخواهند دنیا را فتح کنند!! و در فاز افسردگی دچار عدم لذت از زندگی، دپرشن و.. می شوند.
عواملی که خلق و خو را تحت تاثیر میگذارد
در یک فرد نرمال هم، خلق می تواند تحت تاثیر عوامل بیرونی و درونی تحت تاثیر قرار بگیرد. سروتونین یک نوروترانسمیتر(انتقال دهنده عصبی)در مغز هست که سبب انتقال پیام های عصبی در بین نورون های مغزی می شود. این ماده سبب احساس خوشی دو شادی در مغز میشود. کمبود آن میتواند برای فرد احساس ناخوشایند به بار بیاورد. مطالعات نشان داده است که میزان ترشح سروتونین در مغز یک فرد افسرده، کمتر از سایرین می باشد. مصرف ماهی، مرغ، اسفناج، شیر و آجیل میتواند سبب افرایش این ماده در مغز بشود. در افرادی افسرده نیز از داروهای مقلد سروتونین، جهت کاهش استفاده میشود. مورد دیگر، دوپامین هست. دوپامین یکی دیگر از انتقال دهنده های عصبی در مغز بوده که مسئول کنترل حرکات بدن و همچنین شادی و انگیزه در فرد هست. افرادی که دچار کمبود این هورمون باشند، کنترل کمتری بر حرکات بدنشان دارند و ممکن هست دچار پرش ناگهانی اندام ها شوند. همچنین این افراد انگیزه ای برای انجام امور روزانه خود را ندارند و در واقع یک خلق افسرده را تجربه می کنند. دوپامین در بدن از اسید آمینه (واحد های سازنده آمینو اسیدها) تیروزین ساخته می شود. مصرف پروتیئن به میزان کافی در رژیم روزانه میتواند سبب افزایش دوپامبن و بهبود خلق شود.
یکی از نشانه های بارز و اولیه کم خونی
یکی از نشانه های بارز و اولیه کم خونی (ناشی از کمبود آهن یا ویتامین ب ۱۲)، خلق پایین و افسرده هست. مصرف آهن و ویتامین های گروه ب همچون ب ۶ و ۱۲ نقش مهمی در بهبود خلق فرد دارد. چربی های غیر اشباع همچون امگا ۳ میتواند تا حد زیادی به سلامت سلولهای مغزی کمک کند و به نوبه خود در خلق فرد هم اثر دارد. امگا ۳ به میزان قابل توجهی در ماهی، تخمه و.. وجود دارد. ویتامین دی یکی دیگر از مواردی هست که مطالعات اخیر آن را ضامن سلامت سلولهای مغزی دانسته اند و کمبودش می تواند با بروز علائم افسردگی همراه باشد. نور خورشید سرشار از ویتامین دی هست و شاید یکی از عللی که نور خورشید میتواند در رفع علائم افسردگی موثر باشد، همین مسئله هست. علاوه بر مصرف مواد غذایی، ورزش کردن هم از طریق افزایش سطح دوپامین و سروتونین، در کاهش علائم فرد افسرده مفید هست و به بیماران توصیه میشود.
شما میتوانید با استفاده از سامانه طبینجا بصورت آنلاین از متخصص داخلی ما نوبت بگیرید.