دستگاه ادراری نیز مانند سایر ارگان های بدن به دلایل مختلف دچار عفونت می شود. عفونت ادراری میتواند هر قسمتی از مجاری ادراری از جمله کلیه ها، حالب ها، مثانه و پیشابراه را درگیر کند . کلیه ها وظیفه ساخت ادرار را برعهده دارند و ادرار تولید شده توسط مجاری ادراری بنام حالب از کلیه ها به مثانه منتقل می شود. در نهایت ادرار تولید شده جهت خروج از بدن، از مثانه به مجرایی بنام پیشابراه منتقل می شود . گاهی عللی مثل انسداد در مسیر خروج ادرار می تواند باعث تکثیر باکتری ها و ایجاد عفونت در دستگاه ادراری گردد.
چرا در بارداری احتمال عفونت ادراری افزایش پیدا می کند؟
در حالت نرمال خاصیت اسیدی ادرار اثر ضدعفونی کننده دارد. در طی بارداری ریسک ایجاد عفونت ادراری بیشتر می شود زیرا در این دوران ادرار از خاصیت اسیدی کمتری برخوردار است و همچنین میزان گلوکز ادرار بیشتر می شود، در نتیجه شرایط خوبی برای رشد باکتری ها فراهم می گردد و عفونت ادراری ایجاد می شود .
علایم عفونت ادراری
عفونت در هر قسمت از دستگاه ادراری علایمی را ایجاد میکند که در تشخیص آن کمک کننده است.
عفونت کلیه یا پیلونفریت
عفونت کلیه در اکثر موارد باعث ایجاد علایمی از جمله تب، درد پهلوها، حالت تهوع و استفراغ می گردد و حال عمومی فرد در این شرایط خوب نیست. در این موارد باید به پزشک مراجعه کرد زیرا در اکثر موارد نیاز به بستری در بیمارستان و دریافت درمان تزریقی جهت رفع عفونت می باشد. در بارداری احتمال عفونت کلیه افزایش پیدا می کند. علت افزایش احتمال درگیری کلیه ها در بارداری اثر فشاری جنین روی مجاری ادراری و حالب هاست که جریان ادرار از کلیه به مثانه را تحت تاثیر قرار می دهد و موجب کاهش جریان ادرار می گردد. هم چنین در بارداری بعلت ترشح زیاد هورمون پروژسترون قدرت انقباض حالب ها که وظیفه انتقال ادرار از کلیه ها به مثانه را بر عهده دارند، کاهش پیدا میکند و در نتیجه جریان ادرار کاهش پیدا میکند. علاوه بر موارد ذکر شده قدرت انقباض مثانه نیز در بارداری کاهش پیدا میکند و همه این موارد موجب استاز و ماندن ادرار در مثانه می گردد و احتمال رفلاکس و بازگشت ادراری به کلیه ها و تکثیر و انتشار بالا رونده باکتری ها به کلیه را بیشتر می کند. عفونت کلیه ها می تواند به خون گسترش پیدا کند و باعث مرگ بیمار شود. عفونت کلیه در بارداری احتمال تولد زودرس و وزن پایین نوزاد هنگام تولد را بیشتر می کند و گاهی در موارد شدید می تواند موجب مرگ نوزاد گردد .
عفونت مثانه یا سیستیت
عفونت مثانه یا سیستیت باعث ایجاد علایمی از جمله سوزش ادراری، تکرر ادرار، درد پایین شکم، وجود خون در ادرار و گاهی تب می شود. حال عمومی فرد معمولا خوب است و اکثر موارد عفونت مثانه با درمان انتی بیوتیک خوراکی به راحتی درمان می گردند.
در بارداری با توجه به اینکه تکرر ادرار مشکلی شایع محسوب میشود و ممکن است سایر علایم عفونت وجود نداشته باشد، ازمایش آنالیز ادرار جز آزمایش های روتین در طی بارداری می باشد و به همین خاطر است که پزشک در اولین ویزیت بارداری ازمایش کامل ادراری شامل آنالیز و کشت ادرار جهت بررسی هرگونه عفونت ادراری را درخواست میکند.
عفونت بدون علامت
گاهی علی رغم وجود باکتری در مجاری ادراری علایمی از عفونت ادراری وجود ندارد. این حالت تحت عنوان باکتریوری بدون علامت شناخته می شود که در افراد عادی نیاز به درمان ندارد و معمولا بدون ایجاد مشکل خاصی بطور خودبخود از بین می رود ولی عفونت بدون علامت در بارداری میتواند منجر به عفونت کلیه ها گردد و ریسک زایمان زودرس و وزن پایین تولد را افزایش می دهد. به همین خاطر در طی بارداری حتی بدون وجود علایم ازمایش ادراری بصورت مرتب چک می شود و در صورت وجود عفونت بدون علامت نیز باید درمان صورت بگیرد.
درمان عفونت ادرار
در صورتی که در طی بارداری عفونت کلیه وجود داشته باشد ممکن است نیاز به بستری مادر باردار و دریافت آنتی بیوتیک تزریقی باشد . در طی بستری مادر و نوزاد تحت پایش مرتب قرار میگیرند تا جلوی زایمان زودرس نوزاد گرفته شود. در صورت پاسخ به درمان و حال عمومی خوب ممکن است مادر ترخیص شود و ادامه درمان در منزل انجام گردد. در مواردی که در طی بارداری عفونت ادراری بدون علامت وجود داشته باشد و ازمایش ادرار مثبت باشد، یک دوره درمان انتی بیوتیکی بدون خطر انجام میگیرد. معمولا بعد از گذشت یک هفته عفونت برطرف می شود ولی برای اطمینان از پاسخ به درمان، مجدد ازمایش ادرار درخواست می گردد . در صورت مثبت بودن مجدد ازمایش درمان با داروی دیگری شروع میگردد. درصورت منفی بودن ازمایش بعد از درمان، در طی بارداری ازمایش ادراری با فواصل مشخص جهت بررسی ابتلا مجدد به عفونت ادراری انجام می گیرد و درصورت بروز مجدد عفونت دوره دیگری از درمان شروع میشود و معمولا در طی بارداری دوز کم انتی بیوتیک جهت جلوگیری از بروز مجدد عفونت ادراری تجویز می شود.
- شما میتوانید با استفاده از سامانه طبینجا بصورت آتلاین از متخصص زنان و زایمان ما نوبت بگیرید.
