علل خونریزی مقعدی و انواع آن

0
2,773
220835.jpeg alt_text
220835.jpeg caption

علل خونریزی مقعدی به سن و شرایط سلامتی فرد بستگی دارد و تشخیص علت آن در گرو کسب شرح حال و معاینه جسمی توسط پزشک مجرب است. درهنگام بروز خون‌ریزی از مقعد باید از ترس و نگرانی دوری کرده و به پزشک خود اعتماد نمود. انجام آزمایشات خون و چک‌آپ و تصویربرداری و صرف هزینه ی فراوان در بسیاری از موارد ضروری نیست و یک معاینه ی صحیح تشخیص را مسجل می‌کند. با این وجود ممکن است بسته به نظر پزشک آزمایشات و روشهایی مثل کولونوسکوپی یا رکتوسیگموئیوسکوپی لازم باشد.

انواع خونریزی مقعدی

خونریزی از مقعد می‌تواند به شکل خون روشن یا تیره، خونریزی ناچیز و قطره قطره یا خونریزی شدید، و خون ریزی از مقعد با یا بدون درد مقعد باشد.

علل خونریزی مقعد

شایع‌ترین علل خونریزی مقعدی

– بواسیر یا هموروئید

بواسیر یا هموروئید از شایع‌ترین علل خونریزی مقعدی است و وضعیتی است که در آن رگهای خونی ناحیه مقعد متورم و پر خون می‌شوند و درنتیجه رگهای خونی و بافت ناحیه مقعد به سمت بیرون افتادگی پیدا می‌کند.  فرد بیمار می‌تواند این رگهای بیرون زده را با دست لمس کند و گاهی با فشار انگشت، این رگها به داخل می‌روند و مجدداً خارج می‌شوند. این بافت بیرون زده به سادگی زخمی می‌شود و منجر به خونریزی می‌شود. خونریزی متعاقب بواسیر، حاوی خون روشن است و معمولاً جدا از مدفوع است و بر روی کاسه توالت پاشیده می‌شود یا قطره قطره می‌ریزد. معمولاً درد وجود ندارد مگر در مواردی که عوارضی مثل لخته در رگها (ترومبوز) ایجاد شده باشد.

– شقاق یا فیشر

شقاق مقعدی حالتی است که در آن عضله ی خروجی مقعد دچار زخم می‌شود و ایجاد درد و ناراحتی شدید می‌کند. ممکن است فرد حتی هنگام نشستن درد داشته باشد و دفع مدفوع نیز با درد شدید و خونریزی همراه باشد. خون‌ریزی از مقعد در شقاق مقعدی نیز به شکل خون روشن و بصورت قطره قطره است.

– التهاب مقعد (Anusitis) یا رکتوم (انتهای روده)

از علل خونریزی مقعدی التهاب مقعد یا آنوس یا Anusitis، و التهاب رکتوم یا بخش انتهایی روده است. این بیماری‌ها شایع هستند اما در بسیاری از اوقات با بواسیر اشتباه گرفته می‌شوند. علائم التهاب مقعد و رکتوم شامل ترشح خونی یا چرکی از مقعد، درد هنگام دفع یا معاینه و خارش مقعد است. در مواردی که مدت بیماری طولانی شود ممکن است اسهال، یبوست، دل پیچه و احساس فوریت در دفع مدفوع، بی اختیاری در دفع مدفوع و درد لگن هم دیده شود.

– اسهال عفونی

بعضی موارد اسهال یا «گاستروانتریت» ناشی از باکتری‌ها و انگلها ممکن است با اسهال خونی همراه باشند. باکتریهایی مثل ای کلای و شیگلا و آمیبها ممکن است اسهال خونی ایجاد کنند. این نوع اسهال معمولاً با تب، درد شکم و بیحالی همراه است و نیازمند مراجعه به پزشک و انجام آزمایش مدفوع است. با درمان حمایتی و مایع‌درمانی اغلب موارد بعد از چند روز بهبود می‌یابند.

– بیماری التهابی روده (کولیت اولسراتیو و کرون)

IBD نوعی التهاب روده است که عوارض متعددی بر دستگاه گوارش دارد و با ضایعاتی ملتهب و زخم شونده در نواحی مختلف روده همراه است و از علل خونریزی مقعدی است. معمولاً اسهال طولانی‌مدت، درد شکم، تب و تعریق، خستگی، کاهش وزن و بی اشتهایی به مدت طولانی با این بیماری همراه است و توسط معاینه جسمی و انجام کولونوسکوپی تشخیص داده می‌شود. کولونوسکوپی روشی است که در آن روده ی فرد توسط دوربینی که به سر یک لوله ی انعطاف پذیر متصل شده است، روده به صورت مستقیم مشاهده می‌شود و وجود هر ضایعه ای در آن تشخیص داده می‌شود.

– بیماری‌های بدخیم روده

سرطان مقعد و روده از علل خونریزی مقعدی است و معمولاً در سنین بالای 50 سال دیده می‌شود. درد شکم، یبوست، اسهال، و کاهش وزن می‌تواند از علائم آن باشد. خونریزی از مقعد در بدخیمی‌های روده، معمولاً حاوی خون روشن و بدون درد اطراف مقعد است. پزشک درصورت شک به وجود تومور بدخیم در روده بزرگ یا رکتوم (انتهای روده) دستور به انجام کولونوسکوپی یا تصویربرداری می‌دهد.

– خونریزی معده

خون‌ریزی از بخش بالایی دستگاه گوارش ممکن است ناشی از زخم معده یا دوازدهه (اثنی عشر) باشد و معمولاً به شکل خون تیره و سیاه رنگ است. در این حالت مدفوع فرد بیمار حالت سیاه رنگ و بسیار چسبناک و شل و بدبو دارد و از علل خونریزی مقعدی بدون درد مقعد است.

چه عواملی احتمال خونریزی مقعد را افزایش می‌دهند؟

عوامل مختلفی در ایجاد بیماری‌های مقعدی و گوارشی دخیل هستند اما برخی از برجسته ترین آنها شامل موارد زیر است:

– یبوست مزمن

بروز شقاق مقعدی یا بواسیر در افراد دچار یبوست طولانی‌مدت بیشتر است. مدفوع خشک می‌تواند باعث التهاب و زخم مقعد شود و زور زدن زیاد هنگام دفع نیز باعث بواسیر و زخم مقعد می‌شود و از علل خونریزی مقعدی است.

– تغذیه نادرست

مصرف کم غذاهای حاوی فیبر مثل سبزیجات و میوه‌جات می‌توان باعث یبوست و بروز بیماری‌های مقعدی شود. همچنین مصرف زیاد مواد غذاهای حساسیت‌زا مثل نوشابه، قهوه، آبجو، سیر، ادویه و سس احتمال بروز التهاب آنوس (Anusitis) را بالا می‌برد.

– رابطه مقعدی (آنال)

رابطه مکرر مقعدی می‌تواند باعث بسیاری از مشکلات مقعدی مثل زخم، التهاب، خونریزی و آسیب به عضله خروجی مقعد و بی‌اختیاری مدفوع شود.

– استرس منفی

استرس بالا با بروز یبوست و التهاب و سایر مشکلات مقعد همراه است .

– سابقه خانوادگی

احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مثل بیماری روده تحریک پذیر (IBD) و سرطان روده در افرادی که کسی از اعضای خانواده یا خویشاوندان آنها به این بیماری‌ها مبتلا باشد، بیشتر است.

عوارض ناشی از علل خونریزی مقعدی

– بواسیر

بواسیر در صورت درمان نشدن می‌تواند منجر به ایجاد لخته در رگها (ترومبوز) شود.

– شقاق

درد و ناراحتی مقعد می‌تواند باعث شود فرد نتواند دفع مدفوع را به راحتی انجام دهد و منجر به یبوست شود. همچنین ایجاد عفونت و آبسه، و حتی بی اختیاری مدفوع می‌تواند از عوارض شقاق مقعدی باشد.

– التهاب مقعد

در موارد طول کشیده، التهاب مقعد و رکتوم می‌تواند باعث درد شکم، دل پیچه، فوریت در دفع و حتی بی اختیاری مدفوع شود.

– اسهال خونی

اسهال خونی عفونی معمولاً با درمان حمایتی بهبود می‌یابد اما درمان نشدن صحیح آن می‌تواند به کم آبی بدن یا عوارض نادر دیگر منجر شود.

– بیماری التهابی روده

این بیماری در بعضی موارد شدید ممکن است به تنگی روده، آبسه و فیستول لگن، عفونت روده، سوراخ شدن روده و غیره بینجامد.

– خونریزی معده: عدم درمان زخم معده ممکن است به پیشرفت زخم و درد معده و در مواردی به پارگی معده منجر شود.

– سرطان روده: خوشبختانه با توجه به پیشرفت روشهای تشخیص و درمان، سرطانهای روده درصورت تشخیص داده شدن در مراحل ابتدایی و قرار گرفتن تحت درمان شیمی درمانی یا جراحی شانس خوبی برای علاج شدن دارند.

درمان علل خونریزی مقعدی

درمان خونریزی از مقعد به علت زمینه ای آن بستگی دارد و باید از خوددرمانی در این مورد پرهیز کرد. اصلاح نوع تغذیه و مصرف بیشتر مواد غذایی حاوی فیبر، دوری از مواد غذایی ناسالم، ورزش و فعالیت بدنی منظم، مدیریت استرس، و جلوگیری از یبوست مزاج در پیشگیری و درمان مشکلات مرتبط با خون ریزی از مقعد مؤثر است.

منابع:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430892/#:~:text=Anusitis%20is%20inflammation%20of%20the,is%20often%20misdiagnosed%20as%20hemorrhoids.

https://emedicine.medscape.com/article/775407-overview#a6

https://emedicine.medscape.com/article/196297-overview#a9

https://emedicine.medscape.com/article/1918545-overview#a2

شما میتوانید با استفاده از سامانه طبینجا بصورت آنلاین از متخصص داخلی ما نوبت بگیرید.

Rate this post

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید